Jak wygląda pierwsza konsultacja kanoniczna w sprawie nieważności małżeństwa?

Pierwsza konsultacja dotycząca “stwierdzenia nieważności małżeństwa” nie jest przesłuchaniem i nie wymaga przyjścia z gotową podstawą prawną. Osoba zgłaszająca się do kancelarii nie musi wiedzieć, jaki kanon Kodeksu Prawa Kanonicznego może mieć zastosowanie ani posługiwać się profesjonalnym językiem.

W mojej kancelarii punktem wyjścia jest przede wszystkim historia małżeństwa.

Podczas pierwszego spotkania rozmawiamy o okresie sprzed ślubu, sposobie poznania się, przebiegu związku, zaręczynach, decyzji o małżeństwie oraz wydarzeniach, które miały miejsce bezpośrednio przed ceremonią. Istotny jest również początek małżeństwa i moment pojawienia się pierwszych poważnych problemów.

Nie bez powodu tak duża część rozmowy dotyczy okresu, który czasami wydarzył się kilkanaście albo kilkadziesiąt lat wcześniej. Sąd kościelny bada bowiem, czy w chwili zawarcia małżeństwa istniała przyczyna powodująca jego nieważność, a nie jedynie dlaczego związek ostatecznie się rozpadł. Zgodnie z Kodeksem Prawa Kanonicznego to prawidłowo wyrażona zgoda stron tworzy małżeństwo, a samo małżeństwo korzysta z domniemania ważności do czasu wykazania czegoś przeciwnego. 

Pierwsza konsultacja ma więc przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie: co w konkretnej historii może mieć znaczenie prawne?

Klient często przychodzi z jednym faktem, który uważa za najważniejszy: zdradą, alkoholizmem, przemocą, ciążą przed ślubem, brakiem współżycia czy krótką znajomością. Po dokładniejszej rozmowie może okazać się, że znacznie istotniejsze wydarzenia miały miejsce wcześniej albo że ten sam fakt powinien zostać przeanalizowany z zupełnie innej perspektywy.

Podczas konsultacji możemy również omówić potencjalny materiał dowodowy. Nie chodzi tylko o świadków. W zależności od sprawy znaczenie mogą mieć dokumenty, wiadomości, historia leczenia, korespondencja, inne dostępne materiały albo zeznania osób, które znały strony przed ślubem.

Kodeks dopuszcza przedstawianie dowodów, które mogą być użyteczne dla rozstrzygnięcia sprawy i są zgodne z prawem. W sprawach o nieważność małżeństwa również oświadczenia samych stron, oceniane wraz z całym materiałem sprawy, mogą posiadać istotną wartość dowodową. 

To ważna informacja dla osób, które przed pierwszą konsultacją obawiają się: „nie mam pięciu świadków, więc nie mam sprawy”.

Nie warto na tym etapie samodzielnie przesądzać wyniku.

Po przeanalizowaniu historii omawiam możliwe kierunki prawne, mocne i słabsze elementy sprawy oraz kolejne etapy postępowania. Jeżeli nie widzę wystarczających podstaw do rekomendowania rozpoczęcia procesu, również o tym mówię.

Pierwsza konsultacja nie powinna służyć sprzedaniu klientowi pewności, której na tym etapie nikt uczciwie nie może posiadać.

Jej celem jest uporządkowanie historii i odpowiedź na znacznie bardziej praktyczne pytania: na czym stoję, co może mieć znaczenie i co mogę zrobić dalej?

Konsultacje prowadzę w kancelarii w Gdyni przy ul. Waszyngtona 13A, lok. 4.18 oraz – w odpowiednich przypadkach – online.